Edevlet.net

Emekli Kesenekleri İade Edilir mi? Kesenek Bilgi Sistemi Giriş

02.05.2020

Emekliliğe hak kazanmak için yaş tek başına yeterli değildir, sigortalı çalışılan sene ve prim ödemeleri de diğer kriterlerdir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli olmak için yaşı dolmasına rağmen primlerini tamamlayamayan ya da tamamlama ihtimali olmayan sigortalı kişilerin emekliliğe hak kazanabilmesi için askerlik, doğum borçlanması gibi olanaklar da tanır. Ancak tanınan tüm haklara rağmen emeklilik şartlarını yerine getiremeyen milyonlarca vatandaş var. Söz konusu vatandaşlar emeklilik için ödedikleri primlerin boşa gideceği endişesini taşıyor ve primlerini geri alıp alamayacağını merak ediyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, belirli şartlar dahilinde söz konusu vatandaşlara o güne kadar ödedikleri bazı primleri toplu para şeklinde geri verebilir. 

Emekli Keseneği Nedir?

Emeklilik için gereken yaşı karşıladığı halde sigortalı çalışma süresi yetmeyen ya da gerekli primleri ödeyemeyen milyonlarca vatandaş var. Bu yüzden, SGK emekli aylığı bağlanamayan bu sigortalı vatandaşların talebi üzerine bazı uzun vadeli prim ödemelerini toplu para şeklinde vatandaşlara iade eder ve mağduriyet giderilir. Bu süreç memurlarda kesenek iadesi olarak gerçekleşir, ödenen para da emekli keseneği iadesi olarak adlandırılır.

Emekli Keseneği Almak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

SGK; 4A (SSK), 4B (BAĞ-KUR) kapsamındaki sigortalı vatandaşlara prim iadesi ve ilk kez 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sigortalı işe başlamış 4C (Emekli Sandığı) kapsamındaki emekli aylığı almaya hak kazanamamış sigortalılara emekli keseneği iadesi yapıyor. Söz konusu toplu parayı ya da emekli keseneğini almaya hak kazanmak için ise şu koşullar gerekir:

  • Kişinin halihazırda sigortalı bir işte çalışmıyor olması
  • Kişinin kendi işini (BAĞ-KUR) yürütmüyor olması
  • Emekli olmaya hak kazanmak için gereken üç şarttan ikisini, yani sigortalı çalışma yılı (erkekler için 25, kadınlar için 20) ve yaş şartını tamamlamış olmak (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş)

İlk iki şartı yerine getirmeyen vatandaşlar çalışmaya devam ederek prim ödemelerini tamamlayabilir. Son şartı yerine getiren sigortalı vatandaşlar primlerini de ödemişse zaten emekli olabilir ancak eksik prim ve primleri tamamlama imkanı olmaması durumunda da yaptıkları prim ödemelerini geri alabilir, mağdur olmaz. Hak edilen toplu para iadesini ya da kesenek iadesini hayatını kaybeden sigortalı vatandaşların kanuni mirasçıları da alabilir. Ancak para iadesini almak için kanuni mirasçıların ölüm aylığı yani dul ve yetim maaşı almıyor olması gerekir.

1 Ekim 2018 tarihinden önce Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak çalışmaya başlayan sigortalılar için emekli keseneği iadesi şartları biraz daha farklı. Söz konusu sigortalıların 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununun 87. ve 88. maddesindeki iki şartı sağlaması gerekir:

  • Görevden ayrılma şekli
  • Hizmet süresi

Kamu görevinden aşağıdaki durumlarda ayrılanlar emekli keseneği iadesi almaya hak kazanır:

  • İstifa etmiş sayılanlar (Çekilmiş ya da müstafi)
  • İstifa edenler (milletvekili seçimleri için istifa eden ve seçilen kişiler hariç)
  • İdari ya da adli bir ceza aldığı için görevleri son bulan kişiler
  • Asaletleri onaylanmadan görevleri son bulan aday ve stajyerler
  • Emeklilik haklarını kaybeden kişiler
  • Emeklilik hakkı tanınmayan görevlere naklen atanan kişiler
  • Belediye başkanlığı ya da İl Genel Meclisi üyeliğinden ayrılanlar arasından emeklilik hakkı tanınmayan görevlere atanan kişiler

Emekli Keseneği ile İlgili Önemli Detaylar

  • 5434 Sayılı Kanunda yer alan hizmet süresi koşuluna baktığımız zaman ise kamu görevi yukarıda yazılan nedenlerle sona eren kişilerin hizmet süresinin 5 yıldan az ya da 10 yıldan fazla olması durumunda kişiler emekli keseneği iadesi alamadığını görürüz.
  • Kesenek iadesi kapsamı dışındaki 10 yılı aşkın hizmet süresi “saklı hizmet” olarak adlandırılır ve hizmet birleştirmesi yoluyla emekli, yaşlılık ve malullük aylığı ile birleştirilir. Kişiler hayatını kaybettiğinde de yakınlarına dul ve yetim aylığı bağlanırken hizmet süresi kapsamında değerlendirilir.
  • Emekli keseneği iadesi alan kişilerin emekliliğe hak kazanması için son nokta konulmuş olmaz. Kişilerin para iadesini aldıktan sonra çalışmaya başladığı durumlar gerçekleştiğinde ihya sistemi devreye girer. Kişinin parasını aldığı prim günlerini yeniden ödeyerek mevcut primlerine eklemesi mümkün olur. SGK, bu ödemelerde geçmişten günümüze gelen zaman dilimi için bir faiz işletmez ancak kişinin yatırdığı primler güncelleme katsayısına göre yeniden belirlenir. Bu şekilde miktardaki düşüşler giderilmiş olur.
  • SGK emekli keseneği iadesi işlemini kendiliğinden değil, iletilen talep üzerine yapar. O yüzden emekli keseneği iadesi ya da toplu para iadesini alabilmek için mutlaka SGK’ya konu ile ilgili bir dilekçe ile başvurmak gerekir. SGK, başvuran kişinin durumunu inceledikten sonra gerekli şartları taşıdığına hükmederse emekli keseneği iadesi gerçekleşir.
  • SGK emekli kesenekleri söz konusu olduğunda pek çok kesenek kolu var olsa da iade edilen primler yaşlılık, malullük ve ölüm sigortaları gibi uzun vadeli sigorta kollarından oluşur. Genel Sağlık Sigortası (GSS) gibi sağlık için ödenen primler ve yapılan doğum, askerlik vb. borçlanmalar iade edilmez. 

SGK Kesenek Bilgi Sistemi Nedir?

SGK kesenek bilgi sistemi, kamu görevlilerinin çalışma süreleri boyunca maaşlarından yapılan kesenek, prim borcu vb. bilgilerin dökümünü içerir ve aylık kesenek bildirimi dökümü alma gibi hizmetler sunar. Aylık kesenek bildirimi dökümü Java şeklinde gönderildiği için bu programı cihazınıza indirmelisiniz. Kesenek bilgi sistemi girişi için şu adımları izleyin:

  • Aşağıdaki bağlantıya tıklayarak kesenek bilgi sistemi giriş sayfası açılabilir.

  • Giriş sayfasında ilgili alanlara kullanıcı adı, şifre ve güvenlik resmini girip “Giriş Yap” butonuna basın.

Kesenek bilgi sisteminden emekli sandığından para çekme, aylık kesenek bildirimi, kalan prim borcu gibi bilgileri öğrenebilir ve planınızı ona göre yapabilirsiniz.

SGK kesenek bilgi sistemi giriş sayfası için TIKLAYINIZ!

Kesenek Hesaplama Neye Göre Yapılır?

Devlet memurlarında emeklilik keseneği; aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylık ve emeklilik tazminatı kalemlerine uygulanır. Kesenek yüzde 20 kurum karşılığı, yüzde 12 Genel Sağlık Sigortası Primi (GSSP) ve yüzde 16 kişi kesintisi olarak işler.

Bu bağlamda kesenek detayları anlamaya çalışılırken “emekli keseneği devlet ve kişi ne demek” gibi sorular sıkça gündeme gelir. Kesenek kalemlerine baktığımızda gördüğümüz yüzde 16’lık oranın “emekli keseneği kişi kesintisi” olarak doğrudan maaşa yansıyacak şekilde hesaplandığını anlarız. Diğer yüzde 20’lik kurum karşılığı ve yüzde 12’lik GSSP ise devlet payıdır ve net maaşa bir etkisi yoktur.

Emekli Sandığı Danışma Hattı

Emeklilik Evrak Takibi Nasıl Yapılır?

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.