Edevlet.net

Emekli Maaşından Kesinti Sebepleri ve Kesinti Sorgulama

Emekli vatandaşlar emekli maaşlarının yatırılacağı güne endeksli yaşamasına rağmen hayatlarını idame ettirmeleri için elzem olan maaşlar eksik yatırılabiliyor. Ellerine eksik geçtiğinde ise bunun nedenini oldukça merak ediyorlar. Emekli maaşı kesintisi, söz konusu insanların hayatını oldukça etkiler ve emekli maaşı kesintisi sebepleri bu bağlamda sıklıkla araştırılır. Emekli maaşı kesintisi 4A, 4B ya da 4C grubu fark etmeksizin tüm emekli vatandaşların başına gelebilir. Bu nedenle emekli maaşı kesintisi sebepleri ve sorgulamanın nasıl yapılacağı sık sorulan sorulardandır. 

Emekli Maaşından Yapılan Kesintiler Nelerdir?

Her emekli vatandaş emekli maaşında yapılan kesintinin nedenlerini merak eder ve öğrenmek ister. Emekli maaş kesinti sebebi sorgulama kritik bir işlemdir ve emekli maaşından yapılan kesintilere baktığımızda sebepleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:

  • Kişinin devlete olan borçlarından ya da bu borçların icra takibine girmesinden ötürü emekli maaşından dörtte bir oranında bir kesinti yapılır.
  • Kişinin nafaka borcu var ise, üstüne üstlük bu borçtan dolayı kişiye dava açılmış ise ve emekli maaşı nafaka bedelinden az durumda ise emekli maaşının tamamına el konur.
  • Kişi sağlık hizmetlerinden yararlandığı zaman muayene ücretleri, reçete ve ilaç katılım payları emekli maaşından kesilir. (Sosyal Güvenlik Kurumunun karşıladığı ilaçlar için bu durum geçerli değildir)
  • Kişi emekli olduğu halde fiilen çalışmaya devam ediyor ve bir yandan emekli maaşını almaya devam ediyor ise emekli maaşından Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi yapılır.

Emekli maaşından kesinti Suriye ve diğer ülkelerden gelen sığınmacılara aktarılıyor diye bir söylenti yayılsa da Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bunu yalanladı ve nafaka kesintisi dışında emeklinin haberi olmadan emekli maaşı kesintisi yapılamayacağını duyurdu. 

Emekli Çalışırsa Ne Kadar Kesinti Olur?

Bu noktada çalışan emekli maaşı kesinti problemine özel bir yer açmak gerekir. Ülkemizde hayat koşulları nedeniyle çalışmak zorunda olan pek çok emekli vatandaş var ve çalışan emekli maaşından kesinti uygulaması onlar için önemli bir sorun teşkil ediyor.

Emekli vatandaşlar tekrar çalışmaya başlarsa maaşlarıyla ilgili iki durum önlerine çıkar; emekli maaşı kesintisi ya da Sosyal Güvenlik Destek Primine (SGDP) tabi olarak çalışmak. SGDP ödeyerek çalışan emeklilerin ücretlerinden yüksek oranda prim kesintisi yapılır ancak emekli maaşlarını almaya devam ederler. Ayrıca SGDP ödeyerek çalışanlar işverenin işten çıkarması halinde veya başka bazı durumlarda kıdem tazminatı alabilir., kıdem tazminatı alabilmek için en az bir yıl sigortalı şekilde çalışmak gerektiğini unutmayın. Bu kapsamdaki kişiler işten ayrıldıklarında da aynı emekli maaşını almaya devam ederler ancak bu dönemde yaşlılık sigortasına prim ödenmediği için emekli maaşı artmaz.

Ancak emekli olduktan sonra çalışan ve emekli maaşını kestiren kişiler için durum farklıdır. Bu kişiler söz konusu dönemde hem emekli maaşı almadıkları hem de yaşlılık sigortasına prim ödedikleri için çalışma süresinin sonunda emekli maaşları yeniden hesaplanarak kendilerine bağlanır. Dolayısıyla bu kapsamdaki kişiler çalışmalarına nihayet son verdiğinde daha yüksek emekli maaşı alabilir.

BAĞ-KUR kapsamında emekli olduktan sonra ticari hayata atılan emekli çalışanların maaşlarından ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) her ay yüzde 15 kesinti yapar. Bahsedilen yüzde 15’lik kesintinin yapılmaması halinde SGK o emekli çalışanlardan geriye dönük prim talebinde bulunabilir. 

Emekli Maaşı İlaç Kesintisi

Emekli maaşı kesintisi için diğer önemli nokta da emekli maaşından yapılan tıbbi sebepli kesintilerdir. Emekli vatandaşlar hastaneye gittiğinde ya da ilaç yazdırdığında maaşlarından yüzde 10 oranında katılım payı alınır. Ayrıca reçeteler için de ücret talep edilir.

  • 1, 2 ya da 3 kutu yazılan ilaçlar için 3 TL
  • 3 kutudan fazla yazılan ilaçlarda her kutu için ekstra 1 TL ücret talep edilir.

SGK’nın karşıladığı ilaçlardan ise ücret talep edilmez. Emekliler birinci basamak diye nitelendirilen sağlık kuruluşlarında (sağlık ocağı, dispanser, sağlık merkezi, sağlık istasyonu, anne ve çocuk sağlığı merkezleri vb.) ücretsiz sağlık hizmeti alır. Özel sağlık hizmetlerinde muayene ücreti 12 TL, ikinci ve üçüncü basamak olarak nitelendirilen sağlık kuruluşlarında muayene başı ücret 5 TL’dir. İkinci basamak sağlık kuruluşları devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri, SSK ve diğer resmi hastanelerdir. Üçüncü basamak sağlık kuruluşları ise üniversite hastaneleri ile özel daldaki eğitim ve araştırma hastaneleridir. Tüm bu tutarlar emekli kişilerin bir sonraki emekli maaşlarından kesinti yapılmak üzere devredilir.

Emekli Maaşındaki Kesintileri Nasıl Öğrenebilirim?

Emekli maaş kesintisi sorgulama emekli vatandaşların en önemli gündem maddelerinden birisi halini aldı. Emekli maaşınızda bir kesinti yapıldı ise yukarıda bahsedilen sebeplerden birini ya da daha fazlasını taşıyor olmanız gerekir. Bu durumda emekli maaşı kesinti sorgulama yöntemleri öğrenilmesi gereken bir konudur. 4A, 4B ya da 4C emeklileri için emekli maaşı eksik ödeme sorgulama işlemleri oldukça basittir. e-Devlet sistemini kullanmanız yeterlidir. e-Devlet emekli maaş kesintisi sorgulama işlemleri için izlenmesi gereken adımlar şu şekildedir:

  • Emekli maaş kesintisi sorgulama işlemleri için aşağıda verilen adreslerden dahil olduğunuz sigorta tipine uygun (4A, 4B ya da 4C) bağlantıya tıklayın.

  • e-Devlet sistemine giriş yapabilmek için “Kimliğimi Şimdi Doğrula” yazan bağlantıya tıklayıp işlemlere devam edin.
  • Karşınıza çıkacak sisteme giriş sayfasında ilgili alanlara T.C. kimlik numaranızı ve e-Devlet şifrenizi girerek “Sisteme Giriş Yap” seçeneğine tıklayın.
  • e-Devlet şifreniz yoksa herhangi bir PTT şubesine kimlik kartınız ile beraber gidip yetkili personele kartınızı gösterdikten sonra şifre alabilir ve sisteme giriş yaptıktan sonra kendi şifrenizi oluşturabilirsiniz. Ya da mobil imza, elektronik imza, banka veya T.C. kimlik kartı gibi diğer seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
  • Sisteme giriş yaptıktan sonra karşınıza çıkacak dökümden 4A (SSK), 4B (BAĞ-KUR) ya da 4C (Emekli Sandığı) emekli maaşı bilgisi, emekli maaşı kesintisi, ödeme bilgileri gibi detaylara ulaşabilirsiniz ve emekli maaş kesintisi sorgulama yapabilirsiniz.

4A emekli aylık ödeme ve kesinti bilgilerine ulaşmak için TIKLAYINIZ!

4B emekli aylık ödeme ve kesinti bilgilerine ulaşmak için TIKLAYINIZ!

4C emekli aylık ödeme ve kesinti bilgilerine ulaşmak için TIKLAYINIZ!

Emekli Maaşı Kesintisi Yasal Mı?

Emekli maaşından kesinti yapılamayacağına dair kanun bulunmuyor. Ancak yukarıda bahsedilen sebepler haricinde emekli maaşı kesintisi yapılamaz ve nafaka borcu hariç emekli kişinin haberi olmadan maaşından kesinti yapılması yasa dışıdır. Bu nedenle yukarıda bahsedilen devlet borcu, nafaka, ilaç kesintisi gibi nedenler dışında yapılan emekli maaşı kesintisi kanun dışıdır ve adalet bu konuda emekli kişilerden yanadır.

Daha önce banka borcu nedeniyle emekli maaşlarından kesintiler yapılan emekli kişiler açtıkları davaları kazandı ve dava kararları emsal kararlar olarak tarihte yerini aldı. Tüketici Mahkemeleri, ticari bankaların alacakları nedeniyle emekli vatandaşların maaşlarından yaptıkları kesintilerin hukuka aykırı olduğuna pek çok kez hükmetti. Bunun yanı sıra, mahkemeler yapılan kesintinin iadesine ilişkin hakem heyeti kararını onadı ve yargılama giderlerini de bankaların üzerine bıraktı. Söz konusu emsal kararlar, emekli vatandaşlara yeni hukuki yollar açarak borç nedeni ile icra takibine düşmelerini ve emekli maaşlarından olmalarını engelliyor. 

Banka borcu nedeni ile emekli maaşlarına haciz konan emekli vatandaşların ise bankalarla imzaladıkları sözleşmelerin içeriğine çok dikkat etmesi mühimdir. Normal şartlarda, yasaya göre “memur emeklileri (4C) haricindeki” emeklilerin yani SSK (4A) ve BAĞ-KUR (4B) emeklilerinin maaşına üçüncü kişilere (ticari banka vb.) olan borçları nedeni ile haciz konulabilmesi için borçlu emekli vatandaşların rızasının olması gerekiyor. Başka bir deyişle, emekli vatandaşın izni olmadan emekli maaşından kesinti yapılamaz ya da haciz konamaz. Bu nedenle emekli vatandaşların bankalar gibi kurumlarla imzaladıkları sözleşmelerin içeriğini titizlikle incelemeleri ve bir borca imza atarken iyi düşünmeleri gerekir. Çünkü emekli maaşından kesinti yapılamayacağına dair genel bir kanun yoktur, burada sizin dikkatli olmanız daha önemlidir.

SGK Maaş Kesintisi Haber Verilmeden Yapılabilir Mi?

Kısacası SGK maaş kesintisini sorgulamanın en kolay yolu e-Devlet üzerinden arama yapmaktır. SGK emekli maaşı kesintisini ancak yukarıda bahsedilen ilaç kesintisi, nafaka kesintisi, devlete olan borç gibi durumlarda yapabilir; nafaka borçları hariç emekli kişiden habersiz şekilde SGK maaş kesintisi yapılamaz. SGK maaş kesintisi sorgulama işlemleri sırasında bunlar dışında bir sebep yer alıyorsa hukuki yollara başvurmak için avukatlara danışabilirsiniz. Ticari bankalar, konut sözleşmeleri, kredi sözleşmeleri vb. gibi üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerde de içerik çok dikkatli okunduktan sonra imzalanmalı ve borç yükünün ne şartlarda kabul edildiği iyice anlaşılmalıdır. Sözleşme içeriğinde siz izin vermedikçe kimse emekli maaşınızdan SGK maaş kesintisi yapamaz. 

SGK Emekli Maaşı Sorgulama

Emekli Sandığı Danışma Hattı

Emeklilik Kesenekleri İade Edilir mi?

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.