Psikoteknik Belgesi Nedir? Nereden Alınır? | E-Devlet

Psikoteknik Belgesi Nedir? Nereden Alınır?

Psikoteknik Belgesi Nedir? Nereden Alınır?

Psikoteknik belgesi; mesleği sürücülük olan, ehliyeti cezai sebeplerle alınmış ve ehliyetini geri almak isteyen kişilerin ya da üstün sürüş tekniği gerektiren işlerde çalışması gereken kişilerin bazı testleri geçerek almaları gereken bir belgedir.

Psikoteknik Belgesi Nedir? 

Psikoteknik belgesi, psikolojik ve bedensel durumların sürücü olmaya elverişli olup olmadığını ifade eden, simülatör ve psikolog eşliğinde gerçekleştirilen bir saatlik test sonucunda verilen bir belgedir. Psikoteknik testlerinde sürücülerin güvenli araç kullanıp kullanamayacakları konusunda bedensel ve zihinsel özelliklerine, psikomotor beceri ve yeteneklerine, kişilik özelliklerine ve alışkanlıklarına bakılır.

  • Hız ve mesafe algılama: Hareket halindeki nesnelerin hedefe olan uzaklıkları ile hareket hızlarının tahmin edilmesi üzerine kurulu olan bir testtir.
  • Görüş alanı içinde uyaranları fark etme: 140 derece görüş alanı içerisinde, kişilerin uyaranları ilk fark ettikleri noktanın belirlenmesi ve fark edilen anda doğru tepkiler verilip verilmediğinin test edilmesi için uygulanır.
  • Görsel bellek: Görsel ortamda yer almakta olan bilgileri hızlı algılama ve bellekte tutma performansını değerlendirmek için, trafik ortamı içeren fotoğrafların ekranda kısa süre tutularak bu fotoğraflara ilişkin önceden belirlenen çeşitli şeylerin görsel hafızada tutulma kapasitesini belirleyen bir testtir.
  • Dikkat: Algılama sürecinin test içeriğini oluşturmakta olan uyaranların içerisinden sık aralıklar ve sürekli olarak gelen kritik uyaranların seçici algılamayla fark edilmesi sürecinin incelendiği test aşamasıdır.
  • Anlama ve değerlendirme, muhakeme yeteneği: Analitik düşünce becerilerinin kullanıldığı, olgulara dair ipuçlarından anlamlı sonuçlar çıkarmak ve olgular arasındaki bağıntıları sağlayan prensipleri anlamak üzerine kurulu, sözel olmayan ölçümdür.
  • Koordinasyon düzeyi: Bir görev yapılırken doğru olan tepkilerin verilebilmesi amacıyla, aynı anda farklı organların hareketlerinin ilişkilendirme düzeyi ile ölçüldüğü testtir.

Psikoteknik Testlerinde Olması Gereken Genel Özellikler

  • Nesnellik: Testlerde verilecek olan yanıtların belirli olması
  • Puanlama: Puanlamada kullanılacak olan yöntemin standart olması
  • Geçerliliğin yüksek olması: Testlerin kullanım amacına uygun şekilde olması
  • Güvenilirliğin yüksek olması: Testin kararlı ve tutarlı olması
  • Kapsamlı olması: Ölçülen konunun genelini tamamen kapsayıcı olması
  • Ayırt edici olması: Yetenekli kişilerin diğerlerinden ayırt edilebilmesi
  • Kullanışlı olması: Kolay anlaşılabilir, puanlanabilir ve kolay uygulanabilir olması
  • Uyarlama: Türk toplumuna uyarlanmış olması
  • Standardizasyon: Yaş, cinsiyet, meslek, eğitim, psikolojik ve fiziksel rahatsızlık gibi değişkenlere bağlı farklı norm grupları içerisinde ortalama puanların ve puan dağılımlarının belirlenebilmesi
  • Bilgisayar destekli testler olması: Tüm testlerin bilgisayar vasıtasıyla yapılabilmesi

Psikoteknik Raporu Nedir?

Psikoteknik belgesi, psikoteknik değerlendirmesi ya da psikoteknik raporu gibi isimler ile de bilinmektedir.

Psikoteknik Belgesi İçin Gerekli Evraklar

  • 2 adet vesikalık fotoğraf
  • Ehliyet fotokopisi
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi

Psikoteknik Belgesi Veren Yerler

Psikoteknik vermeye yetkili kurumlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir. Bunlar;

  • Özel sağlık kurum ve kuruluşları,
  • Kamu sağlık kurum ve kuruluşları içerisinde ya da müstakil olarak açılacak psikoteknik değerlendirme merkezleridir.

Merkezler gerçek ya da tüzel kişiler ile kamu hastaneleri tarafından açılabilir. Gerek psikoteknik belgesi veren hastaneler gerekse de özel merkezler mutlaka yönetmelikte belirtilen kriterlere uymak zorundadırlar. Bu merkezlerin standartları şu şekildedir:

  • İçerisinde en az 1 adet psikolog çalışma odası bulunmalı ve kapısında psikoloğun ismi mutlaka yazmalıdır.
  • En az 15 metrekare büyüklüğünde sekretarya odası ve bekleme yeri bulunmalıdır.
  • Engelli vatandaşlar için banyo ve WC bulunmalıdır.
  • Havalandırma yapılmalıdır.
  • Dikkat dağıtacak materyal bulunmamalıdır.

Psikoteknik Belgesi Ne İşe Yarar?

  • 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nce psikoteknik değerlendirme raporuna sahip olmak, sürücülerde aranan şartlar arasındadır.
  • Ehliyetin geri alınmak istenmesi halinde, ehliyetin kaybına sebep olan ihlalin sürücülük açısından gerekli olan beceri ve yetenek eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi açısından önemlidir.
  • Sürücülük yapması uygun olmayan kişiler, bu belgeyle belirlenmeye çalışılır.
  • Yolcu taşımacılığı, uzun yol sürücülüğü, ağır vasıta sürücülüğü gibi yüksek sürücü kabiliyetleri gerektiren alanlarda sürücülerin seçilebilmesi için gereklidir.
  • Mesleği sürücülük olan kişilerin, bu mesleği devam ettirdikleri sürece kontrollerinin yapılabilmesine yarar.

Psikoteknik Belgesi Yenileme

Psikoteknik belgesi alan ticari araç sürücülerinin belgesi 5 yıl geçerlidir. Bu sürenin sona ermesinin ardından psikoteknik raporunun yenilenmesi gerekir.



Etiketler: , , , , , ,

Yorum Yaz

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.