Akademisyen (Doçent, Profesör) Nasıl Olunur? Ne Kadar Maaş Alır? | E-Devlet

Akademisyen (Doçent, Profesör) Nasıl Olunur? Ne Kadar Maaş Alır?

Akademisyenlik esasında zahmetli ve zor bir iştir. Özellikle uzun süreli masa başı okumaları ve araştırmalar konusunda sabırlı olmayı gerektirir. Neredeyse yaşam boyu devam edecek bir eğitim verme ve eğitim alma sürecinden oluşur. Akademisyenliğe giden süreç lisans eğitimiyle başlar. Lisans eğitimi ortalaması ve bu süreçte yürütülecek birtakım çalışmalar akademik kariyer konusunda hanede birer artı puan olarak yer alır. Akademisyen ne iş yapar sorusu genel tabirle ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde ders vermek olarak cevaplansa da akademisyenin asıl görevi; araştırma yapmak, çalışmalarıyla bilime ve akademiye katkı sağlamaktır.

Akademisyen Olmak İçin Gerekenler

Akademisyen olabilmek için genel itibarıyla;

  • İyi bir lisans ortalamasıyla lisan eğitimini tamamlamak,
  • Yeterli bir ALES (Akademik Personel ve Lisans Üstü Eğitimi Giriş Sınavı) puanına sahip olmak,
  • YDS, YÖK-DİL ya da bu sınavlara eş bir yabancı dil sınavından kabul görür bir puana sahip olmak gerekiyor.

ALES ile ilgili detaylı bilgi almak için TIKLAYINIZ!

YDS ile ilgili detaylı bilgi almak için TIKLAYINIZ!

YÖK-DİL sınavıyla ilgili detaylı bilgi almak için TIKLAYINIZ

Bu sınavlar akademik yaşama başlama konusunda ilk adım olarak değerlendirilebilir. Devamında ise akademik yükselme için pek çok farklı çalışmanın yapılması gerekiyor. Akademik düzeyde yapılacaklar;

  • Yüksek lisans tezi hazırlamak,
  • Doktora tezi hazırlamak olarak özetlenebilir.

Bu aşamalar öğretim üyesi olarak atanmak için ilk ve en önemli şartlardır. Bu sürecin tamamlanmasının ardından doçentlik ve profesörlük kadroları için ulusal ve uluslararası alanda makale, kitap, sempozyum, konferans, tez yönetimi, lisans, yüksek lisans, doktora düzeyinde ders vermek gibi pek çok farklı akademik çalışmaya imza atılması gerekiyor.

Akademisyen Olmak İçin Not Ortalaması

Üniversitelerde akademik personellerin içerisinde bulundukları dört tür kadro vardır. Bunlar; uzman, öğretim görevlisi, öğretim üyesi ve araştırma görevlisidir. Bu kadrolardaki tüm bireyler öğretim elemanı olarak isimlendirilirler. Her bir kadronun kendine göre şartları bulunmakla beraber tüm üniversitelerin aranan şartlar konusunda belirlenmiş temel puan düzeylerini yükseltme olanağı bulunur. Öğretim elemanları kadrolarının tamamını ve şartlarını ayrıntılı bir biçimde görmek ve takip etmek için aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

Araştırma görevlisi olarak bir kadroya atanmak için iyi bir not ortalamasına sahip olmak önemli. 100’lük sistemde en az 80, 4’lük sistemde ise 3 ve üzeri bir not ortalaması gerekiyor. (üniversitelere göre değişkenlik gösterebilir) Uzman olabilmek için başvurulacak kadronun durumuna göre belirlenen şartlar not ortalamasını etkin kılabilir. Ancak başvuru yapanlar arasındaki sıralamada notun etkisi olacaktır.

Öğretim üyeliği konusunda ise oluşturulacak not ortalaması puanı matematiksel olarak bir değer ifade etmez. Öğretim üyeliği kadroları; doktor öğretim üyeleri, doçent ve profesör kadroları olarak tanımlanır.

Üniversitede öğretim görevlisi olmak için ise not ortalaması ciddi oranda etkilidir. Lisans ortalaması tam olarak bu noktada değer kazanır. Öğretim görevlilerine bu kadro ders vermeleri için tahsis edilir. Bu kadrolara atanmak için doktora şartı aranmaz.

Yükseköğretim Kurulunun akademik kadro ilanlarına ulaşmak için TIKLAYINIZ!

Öğretim Görevlisi Olma Şartları

Üniversitelerde öğretim görevlisi olmak için gerekli olan temel şartlar arasında lisans eğitimi sonrasında yüksek lisans yapmış olmak ya da belgelendirmek kaydıyla alanında en az 2 yıl iş tecrübesine sahip olmak, ALES sınavından 70 ve üzeri puan almak sayılabilir. Ancak bu kadrolara başvurularla ilgili deneyim şartının süresi 2 yıldan az olmamak kaydıyla değişiklik gösterebilir. Ön lisans programlarına öğretim görevlisi olarak başvurularda dil şartı (YDS- YÖK DİL veya eşdeğeri) aranmamaktadır. Lisans düzeyinde eğitim veren kadrolarda ise dil sınavından en az 50 almak gerekmektedir. Dil şartı da üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterebilir.

Öğretim Üyesi Nasıl Olunur?

Öğretim üyesi; Doktor Öğretim Üyesi, Doçent ve Profesörlük kadrolarına atanabilmek için her birinin farklı şart ve koşulları bulunur ancak Doktor Öğretim Üyesi ve Doçent olarak atanabilmek için dil sınavlarının (YDS-YÖK DİL ve eşdeğerleri) herhangi birinden 55 puan almak gerekmektedir. Profesörlük için ise bu kişinin zaten pek çok açıdan kendisini ispatladığı düşünüldüğünden dil puanı gibi bir kıstas bulunmaz ancak akademik çalışmalarıyla alanının tam anlamıyla yetkin kişisi olduğunu ortaya koyması istenmektedir.

Doçent Ne Demektir?

Doktor öğretim üyesi ve profesör kadroları arasında yer alan akademik bir unvandır. Doçent olabilmek için bilimsel açıdan kendini ispat etmek ve belirli akademik yayın şartlarını yerine getirmek gerekiyor.

Doçent Ne İş Yapar?

Doçent, üniversitelerde lisans dersleri verir. Yüksek lisans ve doktora seviyelerinde ders vermenin yanı sıra tez çalışmalarında jürilik ve tez danışmanlığı gibi akademik süreçlerde yer alır. Öte yanda doçent unvanına sahip kişiler üniversitelerdeki pek çok farklı kademede yönetici olarak görev yapabilirler. Meslek yüksek okulu müdürlüğü, yüksekokul müdürlüğü, enstitü müdürlüğü, dekanlık üstlenebilecekleri görevler arasındadır.

Genç Yaşta Nasıl Profesör Olunur?

Profesör olmak için belirli bir yaş aralığı yoktur. Örneğin 35 yaşın üstündekiler profesör olabilir gibi bir kural söz konusu değildir ancak profesör olabilmek için yapılması gerekenler alt alta sıralandığında liste oldukça kalabalık olacaktır;

Profesör olabilmek için belirli bir yaş kriteri yoktur. Ancak profesör olabilmek için birçok aşamasının başarıyla tamamlanmış olması gerekir.

  • Yüksek lisans eğitimi,
  • Doktora eğitimi,
  • Doçentlik sınavı,
  • Ulusal ve uluslararası alanda çalışmalar (makale, sempozyum, kitap, tez danışmanlığı)

Tüm bu süreçlerin her biri uzun zaman almaktadır. Ancak lisans eğitimini tamamlayan 21 yaşında bir gencin öncelikle yüksek lisans (ortalama 2 yıl), doktora (ortalama 4 yıl), doçent ( ortalama 3 yıl) süreçlerini de başarıyla tamamlaması gerekiyor. Bu gencin doçent olduktan sonra ise yayınlar konusunda alanının tecrübeli kişisi olarak gösterilebilmesi için yaklaşık 5 yıl gibi bir sürenin geçmesi ve bu süreçte yayın yapmaya devam etmesi gerekiyor. Yani bu süreçleri en hızlı şekilde atlayan birisi en erken 35 yaşında profesör unvanına sahip olabilir. Elbette tüm bu bahsi geçen şartlar Türkiye standartları için geçerli. Eğitim süreçleri yurt dışında farklılık gösterebilir.

En Genç Profesörler: Oktay Sinanoğlu ve Mim Kemal Öke

Çok uç bir örnek olsa da Oktay Sinanoğlu 26 yaşında Amerika’daki Yale Üniversitesi’nde profesör olmuştur. Sinanoğlu, Batı’nın son 300 yıl içerisindeki en genç profesörü unvanına sahiptir. Mim Kemal Öke ise 35 yaşında profesörlük kadrosuna atanmış ve Türkiye’nin en genç profesörü unvanını elde etmiştir.

Hangi Akademik Kadro Ne Kadar Maaş Alır?

Öğretim elemanlarının maaşları sahip oldukları kadro derecesi, unvan, bulundukları üniversitenin ek göstergesine göre değişiklik gösterir ancak ortalama olarak ifade edilecek olursa 2018 yılının Ocak ayında yapılan zamlarla birlikte akademik kadroların maaşları şu şekildedir:

  • Profesör: 7 bin 400 TL
  • Doçent: 5 bin 355 TL
  • Doktor öğretim üyesi: 5 bin 140 TL
  • Araştırma görevlisi: 4 bin 600 TL
  • Öğretim görevlisi ve uzman: 4 bin 900 TL

Etiketler: , , , , , ,

Yorum Yaz

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.