E – Devlet | Giriş | Kapısı | Şifresi

Aile Hekimleri Hangi İlaçları Yazabilir? Hangileri Yazamaz? Psikiyatri İlaçları

1 Ocak 2010 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanan aile hekimliği, Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın hedeflediği ilk basamak olup sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmayı ve vatandaşlara sağlık hizmetlerinin koşulsuz ulaştırılmasını amaçlar. Bu bağlamda vatandaşlara hizmet veren aile hekimlerinin kapısı ilaç yazdırmak için çok fazla çalınır. Bu sebeple, uygulamanın hangi hizmetleri kapsadığını, aile hekimlerinin görevlerinin neler olduğunu bilmekte fayda var. Uygulamanın genel çerçevesi bilinirse, aile hekiminin hangi ilaçları yazmaya yetkisinin bulunduğu, raporlu veya psikiyatrik ilaçların yazıp yazamadığını tam anlamıyla netleştirebiliriz.

Aile Hekimliği Nedir?

2003 yılında oluşturulan Sağlıkta Dönüşüm Programı oluşturulmuş ve bu programın pilot uygulamasına Düzce ilinde başlanmıştı. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren de tüm Türkiye’ de uygulanmaya başlanan bu uygulama ile sağlık ocağı kavramı yerini ASM (Aile Sağlığı Merkezi) aldı. Aile Sağlığı Merkezleri kişilere yönelik;

  • Teşhis
  • Tedavi
  • Rehabilitasyon
  • Koruyucu sağlık hizmetlerini

Pilot uygulamasına Düzce ilinde başlanan ve 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren tüm Türkiye’de uygulanmaya başlanan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık ocağı kavramı yerine aile sağlığı merkezine bıraktı. Aile sağlığı merkezinde, vatandaşlara yönelik;

  • Teşhis,
  • Tedavi,
  • Rehabilitasyon,
  • Koruyucu sağlık hizmetleri ücretsiz olarak verilir.

Aile hekimi, vatandaşların sağlık hizmetleri söz konusu olduğunda ilk olarak başvuracakları, yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmadan vatandaşlara kapsamlı ve devamlı sağlık hizmeti vermekle yükümlü uzman hekimdir.

Aile Hekiminin Görevleri Nelerdir?

  • Vatandaşlara birinci basamak sağlık hizmetleri olan; tanı, tedavi, kontrol, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek
  • Kendi adına kayıtlı olan tüm hastalarını birbirinden ayırmadan koruyucu, tedavi edici ve rehabilitasyon hizmetleri sunmak
  • Kayıtlı kişilere danışmanlık ve rehberlik hizmeti sunmak
  • Anne ve çocuk sağlığı ile aile planlaması konularını da kapsayan sağlığı geliştirici ve koruyucu hizmetler vermek.
  • Periyodik sağlık muayeneleri ile yılda en az bir kez genel sağlık taraması yapmak.
  • İlk altı ay içinde kendine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmelerini yapmak üzere ev ziyaretleri yapmak veya iletişime geçmek.
  • Özellikle evde takip etmek zorunda olduğu; yaşlı, yatalak ve engelli hastalara yönelik gezici sağlık sistemi kapsamında sağlık hizmetlerini yerinde sunmak.
  • Gerektiğinde hastayı kontrol altına alarak tetkiklerini yapmak ve tedavisini başlatmak.
  • Eğer hasta ASM’de sunulan şartlardan faydalanamıyorsa hastayı sevk etmek, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetleri arasındaki koordinasyonu sağlamak.
  • Birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitim almalarını sağlamak.
  • Mevzuatta belirlenen sınırlar çerçevesinde; sağlık kuruluşları ve resmi hekimlerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen sağlık raporu, reçete, sevk kağıdı gibi belgeleri düzenlemek

Son maddeye dikkat etmekte fayda var. İlgili mevzuatta yapılan değişiklikler doğrultusunda aile hekimlerinin görev ve yetki kapsamları da değişti ve ilaç yazım talimatları da bu değişikliklerden payını aldı.

Aile Hekimi Hangi İlaçları Yazabilir?

  • Tüm ARB grubu antihipertansifler (yan etki gösterme olasılığı daha düşük olan hipertansiyon ilaçları)
  • BPH (iyi huylu prostat büyümesi)’de kullanılan ilaçlar
  • Nateglinid grubunda yer alan antidiyabetik ilaçlar
  • Menopoz ilaçları
  • Bazı osteoporoz ilaçları
  • Bazı kanser ilaçları
  • Ayaktan tedavide kullanılan üçüncü kuşak parentral sefolosprinler (sefotaksim, seftriakson, seftazidim, seftizoksim menenjit hastalığında kullanılan ilaçlar)

Aile Hekimi Hangi İlaçları Yazamaz?

  • Ketakonazol denen etken maddenin içinde bulunduğu ilaçların şampuan formları sadece dermatoloji hekimleri tarafından yazılabilir; aile hekimleri yazamaz. (18 Mayıs 2018′ den itibaren)
  • Dermatoloji uzmanı tarafından daha önce reçete edilmemiş topikal antifungalerin ilaçlar aile hekimi tarafından reçete edilemez.
  • İlgili uzman raporu gerektiren nörolojik ve psikiyatrik ilaçlar rapor olmadan aile hekimi tarafından yazılamaz.

Aile Hekimi Psikiyatri İlaçlarını Yazabilir mi?

Daha önce; ilgili uzman hekim ya da nörolog olmadığı durumlarda aile hekimleri, atipik antipsikotik ilaçlar ile klozapin, olazapin, risperidon, amisülpirid, ketiapin, ziprasidon gibi ilaçlar reçete ederek erişkin ya da çocuk tedavisini başlatabiliyordu. 2018 yılında ilaç talimatnamesinde yapılan değişikliklerle ilgili uzman hekim raporu olursa iki kutuyu geçmemek şartıyla aile hekimi bu ilaçları yazabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, aile hekiminin psikiyatri ilaçlarıyla tedavi başlatamıyor olmasıdır. Yani; kullandığınız antidepresan ilacınız varsa bunu uzman raporuna istinaden aile hekiminiz yazabilir. Rapora bağlı olarak aile hekiminin yazabileceği ilaçlar aşağıda sıralanmıştır:

  • Trisiklik ilaç grubu
  • Tetrasiklik ilaç grubu
  • SSRI grubu antidepresanlar

Raporlu İlaçları Aile Hekimleri Yazabilir mi?

Aile hekimleri; kişilerin ikamet ettikleri yere yakın olan ve sağlık hizmetlerine vatandaşların kolay erişebilmeleri için oluşturulmuş bir programdır, demiştik. Buradan yola çıkarsak; kronik hastalığı olan kişilerin hayatları boyunca belli ilaçları kullanmaları gerekir. Bu durumlarda ilgili hastalığa dair rapor verilir. Aile hekimleri de bu raporlu ilaçları yazabilirler.

Aile hekiminizi öğrenmek için: Aile Hekimim Kim? Hangi Aile Hekimindeyim? Aile Hekimi Sorgulama

Online hizmetler aracılığıyla aile hekiminizi değiştirmek için: Online Olarak Aile Hekimi Nasıl Değiştirilir?

BİR YORUM YAZIN

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.