Astronot Nasıl Olunur? Ne Kadar Maaş Alır? | E-Devlet

Astronot Nasıl Olunur? Ne Kadar Maaş Alır?

Astronot kelimesi İngilizcede “astranout”, Ruşçada “kozmonot” olarak ifade edilir. Ancak köken olarak Yunancadan yıldız anlamında “astron”, evren anlamında “kozmos”, denizci anlamında “nautes” kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Astronotlar özel programlı bir eğitime tabi tutulurlar. Uzay istasyonu ya da uzay gemisinde gerçekleştirilen deneyler ve araştırmalar için haftalar veya aylarca çalışmak durumunda kalırlar. Astronotların katıldıkları görevler neticesinde uzayın nasıl bir yer olduğunu, uzaydaki yaşam koşullarının dünyayı nasıl etkileyebileceğini öğreniriz.

Astronotluk çok yeni bir meslek dalıdır. İnsanoğlu henüz 1960’lı yıllarda Soğuk Savaş döneminden itibaren uzaya çıkmaya başlamıştır. Daha sonra devletler arasında gelişme ölçütü olarak uzay araştırmaları hız kazanmıştır. Uzaya giden ilk erkek Rus kozmonot Yuri Gagarin, Ay’a ilk ayak basan Amerikalı astronot Neil Armstrong’dur. Günümüzde uzaya astronot göndermiş olan ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Çin’dir. Ülkemizde ise 2023 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde uzaya gönderilecek Türk astronotlara “Gökmen” ismi verilmesi planlanmaktadır.

Astronot Olma Kriterleri

Astronot başvurusu ülkeler bünyesindeki devlet kurumlarının ihtiyacı doğrultusunda, ihtiyacı olan kuruma yapılır. Mesela Amerika Birleşik Devletleri Nasa, Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA, Kanada Uzay Ajansı CSA, Avrupa Uzay Ajansı ESA gibi kurumlar devletler bünyesinde hizmet vermektedir. Her bir kurumun astronot olmak için bazı özel kriterleri bulunur.

  • Astronot olmak için hangi okulları okumak gerekir sorusunun net bir cevabı yoktur. Bitirdiğinizde astronot olduğunuz bir bölüm bulunmuyor. Ancak astronotların birçoğu şu bölümlerde lisans ve yüksek lisans eğitimi alıyorlar: Mühendislik, biyoloji, fizik ya da matematik.
  • Fiziksel ve psikolojik açıdan herhangi bir sağlık problemi olmamalı.
  • Görme yetisi yüksek seviyede olmalı.
  • En az 1.57 cm, en yüksek 1.90 cm boy uzunluğunda olmak.
  • Astronot olmak için belli bir yaş sınırı yoktur. Ancak seçilen kişiler yüksek oranda 26 ile 46 yaş arasındadır.
  • Alkol ve sigara kullanmıyor olmak.
  • Eklemlerini normal seviyede kullanabilmek.
  • Astronot olmak için hangi dil gereklidir sorusunun cevabı ise çalıştığınız ülkeye göre değişiklik gösterir. Mesela NASA kurumunda çalışacaksanız İngilizce bilmeniz gerekir. Ancak uzay biliminde ilerleyen devletlerden biri de Rusya olduğu için tercih sebebi İngilizce ve Rusçadır.

Astronot olmak isteyen adaylar arasında en popüler kurum olan NASA’nın bazı özel şartları şunlardır:

  • 3 yıl profesyonel pilotluk deneyimi veya jetle 1000 saatlik kaptan pilotluk eğitimi almış olmak.
  • 140’a 90’dan küçük tansiyon değerine sahip olmak.
  • Sırasıyla ön eleme, 1 haftalık kişisel mülakat, tıbbi eleme ve alışma sürecini geçmiş olmak.

Türkiye’de Astronot Olmak İçin Hangi Üniversiteye Gitmek Gerekir?

Astronomi alanında üniversite eğitimi ülkemizde 4 üniversitenin Fen ve Edebiyat Fakültesi bünyesinde “Astronomi ve Uzay Bilimleri” bölümünde veriliyor. Eğitim süresi 4 yıl. Bu eğitimi veren üniversiteler ise:

  • Ege Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi
  • Ankara Üniversitesi
  • Erciyes Üniversitesi

Astronot Adaylarına Eğitimleri Sırasında Neler Öğretilir?

Öncelikle astronot adayları 2 yıllık bir eğitim için alınırlar. Bu iki yıllık eğitim sırasında adaylara bazı alanlarda sıkı bir eğitim verilir. Adayların kurumsal eğitim aldığı alanlar şöyle sıralanabilir:

  • Matematik
  • Fizik
  • Astronomi
  • Yerbilim
  • Denizbilim
  • Meteoroloji
  • Navigasyon
  • Yörünge mekaniği
  • Materyal işleme
  • Uzay mekiği

Ancak astronot olmak için yukarıda sayılan kuramsal bilgiler tek başına yeterli değildir. Astronot adaylarına uygulamalı testler de uygulanır. Adaylar; kara, deniz, mikro çekimli ortam, düşük ve yüksek tazyikli gibi birçok ortamda uzay elbiseleri giyerek uygulamalı eğitim görürler. Yer çekimsiz ortamda 50 gün boyunca insan vücudunda nasıl bir etki olacağının saptandığı yatak testleri bu uygulamalı eğitimlere bir örnektir. Ayrıca adaylar simülasyon kullanılarak kalkış ve iniş eğitimleri alırlar. Bu eğitimler sırasında düzenli olarak adayın sağlık kontrolleri yapılır. Bu kontroller sonucunda sağlığında problem ortaya çıkan adayların uzay görevleri iptal edilir.

Astronot Kıyafeti

Aşırı sıcağa ve soğuğa dayanıklı yapıda bir kıyafettir. Uzayda güneş faktörü olduğundan bu kıyafetler sıcağa karşı oldukça kırılgandır. Uzay adamlarının 2 kıyafeti bulunur. İlki içinde serin suların bulunduğu ince tüplere sahip kıyafettir. Tüplerdeki serin su astronotları sıcağa karşı korumak amacıyla kullanılır. Sırtlarındaki çantada ise bir aygıt, tüpteki sıvıların ısılarını belli bir seviyede tutmaya yarar. Kıyafetler kat kattır ve içleri şişirilmiştir. Şişirilmiş bölümde 15 kat daha vardır. Katların yapımında plastik tabaka ve alüminyum tabaka kullanılmıştır. İkinci kıyafet ise başlıktır. Başlığın önü kırılmaz camdır. Camın yukarısında bir kask daha bulunur.

Astronotların Uzayda Karşılaştıkları Problemler

Astronotlar her ne kadar eğitim almış olsalar da alışık oldukları ortamdan farklı bir ortama girdikleri için birtakım sorunlarla karşılaşırlar. Bu sorunları uzaya çıkan her astronot yaşar.

Yer çekimi Farklılıkları

Astronotlar uzayda alışık olmadıkları koşullarla karşılaşır. Uzayda dünyaya göre yer çekimi farklılıkları bulunur. Astronotlar yer çekimi farklılıklarına karşı gerekli eğitimi almalıdır. İnsan vücudunun ağırlığı uzayda dünyaya göre 6 kat daha fazla olur. Bu durum uzayda yer çekiminin az olmasından kaynaklanır.

Kan Hücresi Sorunu

Astronotların yarısına yakını, uzayda geçirdikleri ilk günlerde onları bekleyen sorunlar vücudun hafifliğinden dolayı kanlarına oksijeni taşıyan kırmızı hücrelerin sayısını azaltarak karşılarına çıkar. Bu sebeple astronotlar sürekli yorgunluk hissi yaşarlar. Vücutlarını taşıyamayacaklarını hissederler. Sürekli uyuma ihtiyacı duyarlar.

Boy Uzaması

Yer çekimi az olduğu için uzayda astronotlar yaklaşık 5 cm uzarlar. Buna bağlı olarak kalpleri güçsüzleşir, kaslarını taşımakta zorlanırlar ve kemiklerini zayıflamış hissederler. Bu değişiklikler düzgün bir beslenme programı ve uzay gemisi içinde düzenli olarak yapılan egzersizler sayesinde ortadan kalkar.

Radyasyon Bombardımanı

Astronotlar dünya atmosferinden çıktığında artık radyasyon tehlikesiyle karşı karşıyadırlar. Atmosfer artık radyasyonu kesmediği için bir radyasyon bombardımanına tutulurlar. Her astronotta maruz kaldığı radyasyonu ölçmesini sağlayan bir alet vardır. Yapılan araştırmalara göre bir insan radyasyona 100 radyasyon birimi kadar maruz kalabilir. Bu yüzden astronotların uzayda kaldıkları süre kısalır ve uzun mesafeli görevlere katılmaları zorlaşır.

Gündüz ve Gecenin Kaybolması

Uzayda bulunan bir uzay gemisinin ortam sıcaklığı güneşe olan konumuna göre -200 ile 100 santigrat arasında değişir. Bunlar çok uç değerlerdir. Klima sayesinde uzay gemisinin içi sabit sıcaklıkta tutulur. Gece gündüz olmaması astronotları psikolojik ve fiziksel olarak etkileyebilir. Bunun önüne geçmek için astronotların dünyadaki düzene göre bir program uygulaması sağlanır.

Astronot Maaşları

Astronotların maaşları çalıştıkları uzay kurumuna göre değişiklik gösterir. Ayrıca başka bir durum da astronotların aldıkları görevlerdir. Aldıkları görevler maaşları üzerinde çok etkilidir. Mesela Rus kozmonotların 1.500-2.000 dolar arası maaş aldıkları biliniyor ve uzay görevinde olduklarında 25.000 dolara kadar maaş alabiliyorlar. Nasa’da çalışan bir astronot ise 170.000 dolara kadar maaş alabilmektedir.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum Yaz

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.